Είναι η εποχή για ένα "παρεξηγημένο" λαχανικό, αφού δυστυχώς πλέον δεν περιλαμβάνεται στις κουζίνες πολλών νοικοκυριών. Καλλιεργείται στην Ευρώπη, πάνω από 4000 χρόνια, με αποτέλεσμα να προκύψουν από συνεχείς φυσιολογικές μεταλλάξεις νέα είδη, όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι, η λαχανίδα, τα λαχανάκια Βρυξελλών και η ρέβα. Ήταν η αποκλειστική τροφή του ρακένδυτου φιλόσοφου Διογένη του κυνικού (413-327 π.Χ.) και παρότι οι συνθήκες διαβίωσής του ήταν άθλιες, έζησε 86 χρόνια. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι και αργότερα οι Βυζαντινοί το θεωρούσαν ως το φάρμακο του φτωχού.

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Αντιοξειδωτική. Τα πιο γνωστά δραστικά αντιοξειδωτικά που περιέχονται στα λάχανα (κυρίως στα πράσινα μέρη του) είναι οργανοθειϊκά γλυκοζινολικά (ινδόλες & ισοθειοκυανικά οξέα),  χλωροφύλλη, πολυφαινόλες (φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα όπως καφεϊκό και φερουλικό), βιταμίνες C, Ε καθώς και το καροτενοειδές λουτεΐνη, όλα με σημαντική αντικαρκινική και γενικότερα προστατευτική δράση. Σε ευρύτερη αντιοξειδωτική έννοια μπορούμε να εντάξουμε και τις φυτικές ίνες που μας παρέχει πλουσιοπάροχα, εμποδίζοντας την απορρόφηση διάφορων εξωγενών τοξικών ή επιβαρυντικών για την υγεία μας ουσιών.

Θεραπευτική. Εκτός από τις σημαντικότατες θεραπευτικές ιδιότητες (αντικαρκινικές και προστατευτικές) που συνοδεύουν τα επιμέρους αντιοξειδωτικά, όπως αναφέραμε στην προηγούμενη παράγραφο, υπάρχουν και άλλες εξίσου σημαντικές. Μια απ’ αυτές είναι η συμβολή τους σε φυτικές ίνες και διακράτηση νερού στο έντερο, με μόλις 22 Kcal στα 100 γρ, βοηθώντας στη δυσκοιλιότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα λάχανα μελετώνται ιδιαίτερα για την συμβολή τους κατά του καρκίνου του εντέρου. Θεωρείται, μαζί με το γιαούρτι και το ελαιόλαδο, ιδανική μακροβιοτική τροφή, λόγω των πλούσιων αντιοξειδωτικών ουσιών του και της θετικής επίδρασης στο μικροβίωμα. Από την δεκαετία του 1940 οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει τις ευεργετικές ιδιότητες, κυρίως του χυμού λάχανου, στα πεπτικά έλκη. Αργότερα (1973) ανακάλυψαν πως το λευκό λάχανο έχει μια ουσία τη gefarnate, που διεγείρει τα κύτταρα του στομαχικού τοιχώματος να παράγουν μια βλεννώδη προστατευτική ασπίδα έναντι των οξέων.

Φυσική. Είναι κυρίως η μυρωδιά, όταν το βράζουμε περισσότερο απ’ όσο πρέπει (λόγω των θειούχων ενώσεων που περιέχει), η πρόκληση αερίων και το πρήξιμο, ιδιαίτερα σ’ εκείνους με ευερέθιστο έντερο. Άλλη σημαντική φυσική του ιδιότητα είναι ότι απορροφά ραδιενεργά στοιχεία όπως το ιώδιο, το ουράνιο, το στρόντιο κ.λπ. Επομένως δεν πρέπει να καταναλώνεται όταν προέρχεται από περιοχές που έχουν εκτεθεί σε ραδιενέργεια ενώ θέλει μέτρο στην κατανάλωσή του όταν τρώγεται ωμό, από ασθενείς του θυρεοειδούς.

ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ.

Υπάρχει σχεδόν όλο το χρόνο και σε πολλές ποικιλίες (λευκό, κόκκινο, πράσινο, κινέζικο, λαχανίδα, λαχανάκια Βρυξελλών κ.λπ.). Για την αποφυγή δημιουργίας αερίων καλύτερα να μαγειρεύεται σε ανοξείδωτη χύτρα με λίγο νερό, σε χαμηλή θερμοκρασία και μικρό χρόνο. Τα πράσινα μέρη του έχουν τα περισσότερα αντιοξειδωτικά και είναι ιδανική τροφή για δίαιτες μειωμένων θερμίδων, χαμηλού γλυκαιμικού φορτίου και λίγων λιπαρών με πλούσιο όμως υπόλειμμα (φυτικές ίνες).

(Διασκευασμένο απόσπασμα από το βιβλίο μας «ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ», που μπορείτε να το διαβάσετε στο www.tsilibooks.gr)

ΤΣΙΛΙΜΙΓΚΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ
Διαιτολόγος-Συγγραφέας Διαιτολογικών Βιβλίων